Wanneer koop je bij?

Verschillende aandelen staan recent zwaar onder druk, ook in onze eigen portefeuille. Dat roept de onvermijdelijke vraag op: wanneer koop je bij?

Veel waardebeleggers, inclusief wijzelf, zijn gecharmeerd van bijkopen tegen lagere koersen. Ook Warren Buffett is daarop geen uitzondering: "Als je een aandeel aantrekkelijk vond tegen een koers van EUR 10,- zou je het geweldig moeten vinden tegen een koers van EUR 6,-. Als de koers daalt, koop je simpelweg meer.”

En toch is voorzichtigheid geboden. Bijkopen is namelijk een klassieke manier waarop waardebeleggers zichzelf in problemen brengen, met soms desastreuze gevolgen voor het rendement.

Stel, u koopt een aandeel tegen een koers van 40 euro en geeft die positie een gewicht van 7% in uw portefeuille. In het geval dat het bedrijf ten onder gaat en het aandeel niets meer waard is, blijft uw verlies beperkt tot die 7%.

Maar wat als u had bijgekocht? Zou u het gewicht van de positie telkens hebben hersteld naar 7% bij koersniveaus van 20, 10 en 5 euro, dan loopt uw verlies door deze ene misser op tot maar liefst zo'n 18%. Slechts enkele van dit soort fouten of marktomstandigheden die een keer flink tegenzitten en uw portefeuille is gehalveerd, of erger.

Miller versus Buffett

Een voorbeeld van iemand die verkeerd bijkocht is Bill Miller, die eerder vijftien jaar op rij de S&P 500 versloeg. Tijdens de kredietcrisis kocht hij voortdurend aandelen bij van Amerikaanse banken die uiteindelijk failliet gingen. Het resultaat voor zijn fonds in 2008 was dramatisch.

De les? Wees heel voorzichtig met het kopen, laat staan bijkopen, van aandelen van bedrijven met grote schulden (zoals banken). Datzelfde geldt voor bedrijven die structureel verlies maken of die door nieuwe technologie dreigen te worden weggevaagd (zoals filmrolletjesfabrikant Kodak eerder).

Buffett begreep die les wel. Hoewel hij tijdens de kredietcrisis voor een half miljard dollar aandelen van Ierse banken kocht die uiteindelijk failliet gingen, kocht hij tenminste niet bij. Hij vond ze aantrekkelijk toen ze vanaf de top 90% waren gedaald, maar kennelijk niet nog aantrekkelijker toen de daling was opgelopen tot 95%.

Bij ijzersterke bedrijven zoals Coca-Cola kocht Buffett daarentegen wel succesvol bij tegen lagere koersen. Bij dergelijke kwaliteitsbedrijven is een scenario waarbij de koers naar nul gaat nagenoeg uitgesloten.

Zelf blijven we gecharmeerd van bijkopen, maar van groot belang is hierbij wel heel selectief te zijn. Bijkopen werkt prima bij tijdelijk impopulaire kwaliteitsbedrijven maar het is funest bij aandelen die richting nul gaan. In dat laatste geval vergroot bijkopen de averij enkel maar.